Gegevens gestolen bij hack ministerie van Financiën
Het ministerie van Financiën kreeg in maart te maken met een digitale inbraak↗ via een onbekende kwetsbaarheid in software voor toegang tot de digitale werkplek. Waarschijnlijk hebben aanvallers daarbij gegevens van medewerkers gestolen. In juni meldde het ministerie dat de inbraak geen schade aan de systemen zelf veroorzaakte. De Belastingdienst, Douane en Dienst Toeslagen bleven buiten schot en hun dienstverlening ging door.
Onbekende kwetsbaarheid
De inbraak begon op 19 maart, toen de beveiligingsafdeling van Financiën ongebruikelijk gedrag op het netwerk ontdekte. Onderzoek wees naar software van een externe leverancier waarmee medewerkers toegang krijgen tot hun digitale werkomgeving. De aanvallers maakten gebruik van een zogeheten zero-daykwetsbaarheid. Dat is een beveiligingslek dat nog niet bekend is bij de leverancier, waardoor er aanvankelijk geen update beschikbaar is om het te dichten. De leverancier nam maatregelen en informeerde op 27 maart andere klanten over het probleem.
Medewerkersgegevens mogelijk buitgemaakt
Volgens minister Eelco Heinen is het aannemelijk dat de aanvallers gegevens hebben gestolen. Het onderzoek kon niet vaststellen om welke bestanden het precies gaat. Daarom kregen betrokken medewerkers bericht en ondersteuning om mogelijke gevolgen te beperken. Ook liet het ministerie uit voorzorg de wachtwoorden van alle medewerkers van het beleidsdepartement resetten. De onderzoekers konden bovendien niet vaststellen wie achter de aanval zat. Bij geavanceerde digitale inbraken lukt het niet altijd om de daders of hun motieven te achterhalen.
Systemen tijdelijk op slot
Na de eerste signalen startte Financiën een onderzoek. Op 23 maart blokkeerde het ministerie de toegang tot verschillende systemen, nadat nieuwe inzichten tijdens het onderzoek daartoe aanleiding gaven. Daardoor konden medewerkers en externe partners tijdelijk niet bij bepaalde digitale diensten, waaronder het portaal voor schatkistbankieren. Ongeveer 1.600 publieke instellingen konden hun saldo daar tijdelijk niet bekijken of bepaalde aanvragen en rapportages uitvoeren. Hun geld bleef wel beschikbaar en betalingen liepen via de reguliere bancaire kanalen door. Waar nodig zette het ministerie handmatige oplossingen in.
De dienstverlening bleef overeind
De gevolgen bleven beperkt tot het beleidsdepartement van Financiën. Burgers konden aangifte blijven doen en toeslagen kwamen op tijd. Ook kon de overheid geld blijven ontvangen en betalen. Na forensisch onderzoek en extra controles stelde het ministerie de getroffen systemen geleidelijk weer open. In juni meldde Financiën dat alle systemen opnieuw toegankelijk waren en dat de laatste beperkingen waren opgeheven. Het incident verstoorde dus tijdelijk interne werkzaamheden, maar legde de belangrijkste publieke diensten niet stil.
Risico’s bij leveranciers
De aanval maakt duidelijk dat ook organisaties met eigen beveiliging afhankelijk zijn van de software en leveranciers die zij gebruiken. Een onbekend lek kan aanvallers toegang geven voordat een leverancier een oplossing beschikbaar heeft. Daarom zijn snelle detectie, het beperken van verbindingen en goede afspraken met leveranciers belangrijk. Geen enkele maatregel voorkomt iedere aanval, maar voorbereiding kan de gevolgen wel beperken.
